Ergenlik Dönemi

Ergenlik

SORU: Fatma Hanım oğlum on beş yaşında ergenlik döneminde, tamamen değişti,oğlumu tanıyamaz hale geldim.Ergenlik döneminde çocuklarda ne gibi değişiklikler oluyor ve onlara nasıl davranalım? Bilgilendirirseniz memnun olurum.

CEVAP: Değerli hanımefendi, öncelikle sizi duyarlı bir anne olduğunuz için kutluyorum.Gelelim ergen çocuklardaki değişimlere; Çocukları ergenlik çağına gelen anne babaları çoğunlukla zor bir sınav bekler. Çünkü ergenlik dönemindeki gençlerde bazen çok büyük değişimler görülür. Çocukluğunda sessiz sakin ve uyumlu olan genç, ergenlikle birlikte saldırgan, karşıt bir eleştirel tavır takınabilir.

Ergen, kendini dünyanın merkezine alıp bencilleştiği bir dönemde olduğu için, kendisinin eleştirilmesine asla katlanamazken; çevresindekileri, özellikle anne babasını rahatça eleştirir. Anne babalarında gözlemlediği ona göre yanlış davranışları anında yüzlerine vurur. Onlara karşı kendi düşüncelerini rahatça savunur, meydan okur. sadece ‘karşı çıkmak için’ karşı çıkar..Siz, anne-baba olarak; iyi niyetlerle, hoş sözlerle yakınlaşmaya çalışsanız da başarılı olmadığınızı düşünürsünüz, . Eli kolunuz bağlanmıştır. Bu durumun çocuğunun ergenlik döneminde olmasından kaynaklandığını göz ardı ederseniz , soğukkanlılığınızı da kaybedersiniz..

Ergenlikte ailelerin karşılaştığı bu çıkmazları aşmak için, bu dönemi hem anne baba hem de ergen için sağlıklı bir şekilde tamamlamaya yardımcı olacak çeşitli metotlar izleyebilirsiniz..

Uygulayamayacağınız kuralları koymayın. Çocuğunuza mantıklı sınırlar çizin, sebeplerini ona açıklayın ve ne olursa olsun bu kurala uymasını sağlayın. Örneğin, çocuğunuz sinemaya gitmek isteyip önce izin vermeyip, sonra biraz ısrar karşısında karar değiştirirseniz, çocuğunuz sonrasında da olur olmaz tüm isteklerini aynı yöntemle, ısrar ederek gerçekleştirmeye çalışacaktır.

Tepki vermek istediğiniz zamanlar elbette olacaktır. Böyle durumlarda yine sakinliğinizi koruyarak, ‘ben dili’ ni kullanmaya dikkat gösterin. Yani o anda çocuğunuzun verdiği tepkiyi onun tüm kişiliğine genellemeden, sadece davranışından söz ederek, kendi duygularınızı da işin içine katarak eleştirin. Mesela, ‘böyle giderse senden adam olmaz’ demek yerine, ‘bu davranışın beni çok kızdırdı ve öfkelendirdi’ şeklinde duyguların ifade edilmesi daha yapıcı sonuçlar doğurur.

Gencin öfkesi ve aşırı tepkileri karşısında sonsuz bir hoşgörü ve sevecenlik göstermek zorunda değilsiniz. Bazen anne babalar, soğukkanlılıkla, tepkisizliğin sınırlarını karıştırırlar. Çocuklarının her yaptıklarını ‘olur böyle genç işte’ diyerek geçiştirirler. Çocuklarının isteklerini hemen yerine getirebilirler. Bu tutum da sağlıklı bir ilişki kurulmasına yardımcı olmaz. Hatta içten içe ergen gencin öfkesinin daha da büyümesine sebep olur. Çünkü tüm aşırı tepkilerine rağmen, onun tek istediği gerçek ve dürüst bir iletişimdir. Her yaptığını hoş görerek çocuğunuzu ancak idare etmiş olursunuz. Oysa, sebeplerini, sonuçlarını açıklayarak ondan bazı kurallara uymasını talep etmeniz, duygularınızı dürüstçe ifade etmeniz daha gerçekçi bir iletişim kurmanız için daha faydalıdır.

Soğukkanlı olun. Çocuğunuzun ani çıkışlarına siz de aynı şekilde öfkeli tepkilerle geri dönmeyin. Çünkü öfke ve şiddetle çocuğunuza cevap verdiğinizde, çocuğunuz ya daha büyük bir tepki ile sizi cezalandırır; ilişkiniz daha da zedelenir.

Çocuğunuzla hemen hemen hayatın her alanında sorun yaşayabilirsiniz. Onunla her konuda sürtüşmeye girip ilişkinizi tümden yıpratmamak için, bu anlaşmazlıklardan en önemlileri dışındakileri görmezden gelin. Örneğin çocuğunuzun saçı, giyimi, oturuş kalkışı, sakarlığı üzerinde durup, öğütler verip, çocuğunuzla aranıza mesafeler koymayın. Nasıl olsa çocuğunuz ergenlik sonunda tüm bunları doğal sürecinde yerli yerine oturtacaktır.

Ve… çocuğunuzun artık büyüdüğünü, yetişkinliğe adım attığını da kabul edin. Onun anne-babasının dışında da artık çok farklı bir hayat kurduğunu ve aile içinde o kadar çabuk olmasa bile, diğer sosyal ortamlarda olgunlaşmaya başladığını görmezden gelmeyin. Onun ilgi alanlarını keşfederek, ortak aktiviteler içerisinde yer almaya, dostça sohbetler etmeye özen gösterin.

Uzm. Psk. Danışman Fatma ÜLGER